ÖZEL // Tarih ve Doğa: KAPADOKYA

NES CAN YAZDI // Tarihi güzelliklerle dolu Kapadokya’nın adı, Pers dilinde ‘Katpatukya’ yani “Güzel atlar diyarı”ndan geliyor. Ortahisar, Uçhisar, Ürgüp, Göreme, Zelve, Çavuşin ve Avanos ilçelerini kapsayan Kapadokya... Sabri Ugan'la gezdik, yazdık..

17.Ekim.2019
ÖZEL // Tarih ve Doğa: KAPADOKYA

Tarihi güzelliklerle dolu Kapadokya’nın adı, Pers dilinde ‘Katpatukya’ yani “Güzel atlar diyarı”ndan geliyor. Ortahisar, Uçhisar, Ürgüp, Göreme, Zelve, Çavuşin ve Avanos ilçelerini kapsayan Kapadokya bölgesi, doğa ve tarihin bütünleştiği en güzel yerlerden biri..

Kayaların arasında oyulmuş geleneksel Kapadokya evleri yörenin özgünlüğünü ifade ediyor. Bölgedeki evlerin hemen hepsi yöreye özgü kesme taştan inşa edilmiş. Yörenin volkanik yapısından dolayı ocaktan çıktığında son derece yumuşak olan taş, hava ile temas ettikten sonra sertleşerek çok dayanaklı bir yapı malzemesine dönüşüyor. Kullanılan malzemenin bol olması nedeniyle yörede taş işçiliği son derece gelişmiş ve mimari bir gelenek halini almış. Hemen hemen evlerin tamamı bu taşlardan yapılmış.

PERİBACALARI

Nevşehir'e 10 km. uzaklıkta olan Göreme, peribacalarının evlerle içiçe olduğu şirin bir kasaba. Göreme'de evlerin avlularından yükselen peribacalarındaki oyuklar, bugün bile oda ve depo olarak kullanılıyor. Oyukların kışın ılık, yazın serin olması hem insanların içinde yaşamasına hem de meyve ve sebze saklamaya elverişli. "Göreme Açık Hava Müzesi" ise apayrı bir dünya.. Peribacaları'nın içine oyulmuş kiliseler Hıristiyan ziyaretçiler için ayrı bir önem taşıyor. Hıristiyanlık tarihinde önemli yer tutan Büyük Basil, kardeşi Nyssalı Gregory ve Nazianuslu Gregor burada yaşamış. Özellikle Karanlık Kilise, El Nazar, Yılanlı, Elmaslı kiliseleri, Tokalı ve Kızlar manastırı ziyaretçilerle dolup taşıyor.

 

AVANOS’DA ÇÖMLEK

Nevşehir'in 18 km kuzeyinde olan Avanos'un antik dönemdeki adı Venessa'dır. Çok sayıda çanak çömlek atölyesi bulunan ilçede seramik yapımı ve çömlekçilik çok yaygındır. Kızılırmak'ın getirdiği kırmızı toprak ve milden elde edilen çamur, Avanoslu seramik sanatçılarının elinde şekil almaktadır. Çömlekçilik geleneği babadan oğula geçerek günümüze kadar gelmiştir. Avanos'un dağlarından ve Kızılırmak'ın eski yataklarından yumuşak ve yağlı kil topraklar elenir ve iyice yoğurularak çamur haline getirilir. Çark adı verilen ve ayakla döndürülen tezgah üzerindeki çamurun maharetle şekillendirilmesiyle istenilen çanak yapılır. Atölyelerde üretilen çanaklar önce güneşte, daha sonra da gölgede kurutulduktan sonra, fırınlarda 800-1200 derece sıcaklık arasında pişirilir. İsteyenler, kendilerine verilen bol şalvarı giyip, çömlek yapmanın inceliklerini öğrenebiliyor.

 

ÜRGÜP

Nevşehir'in doğusunda bulunan Ürgüp, Kapadokya Bölgesinin en önemli merkezlerinden. Ürgüp, yağmur ve rüzgar erozyonunun meydana getirdiği ve peribacası olarak tanımlanan ilginç doğal oluşumların sıkça ve tipik örneklerinin yoğun olarak yer aldığı bir bölgeye kurulmuştur. Bu arada Ürgüp’te bulunan Asmalı Konak, özellikle yerli turistlerin yoğun ilgisini çekiyor.

Kapadokya bölgesindeki Özkonak, Kaymaklı ve Derinkuyu’da bulunan yer altı şehirleri ise insanı adeta büyülüyor. Derinkuyu’da bulunan yer altı şehri tam sekiz kattan oluşuyor. Her katta mutfak ve erzak deposu ve yatak odaları bulunuyor. Dışarıdan gelen saldırılardan korunmak için yer altı şehirlerine sığınan insanlar, nefes alma problemini geniş havalandırma boşlukları yaparak çözmüşler.